Rotraut Susanne Berner jest jedną z tych artystek, które nie tylko ilustrują książki dla dzieci, lecz budują całe światy. Światy pełne drobnych zdarzeń, codziennych rytuałów i postaci zajętych swoimi sprawami. Patrząc na jej ilustracje, ma się wrażenie, że życie toczy się tam dalej, także poza kadrem, a czytelnik zostaje zaproszony, by zatrzymać się, przyjrzeć i samemu ułożyć opowieść.
Urodziła się w 1948 roku w Stuttgarcie i dorastała w południowo zachodnich Niemczech, w rzeczywistości lat powojennych, naznaczonej prostotą, obserwacją i bliskością codziennych spraw. Studiowała projektowanie graficzne w Monachium, a pierwsze doświadczenia zawodowe zdobywała, projektując okładki książek dla dorosłych. To właśnie wtedy nauczyła się myślenia o książce jako spójnej całości wizualnej, w której obraz, rytm i kompozycja są równie ważne jak tekst.
Od końca lat siedemdziesiątych pracuje jako niezależna ilustratorka i autorka. Z czasem coraz wyraźniej zwróciła się ku literaturze dziecięcej, tworząc książki, które nie upraszczają świata, lecz pokazują go w całym bogactwie detali. Sama przyznaje, że ważnymi punktami odniesienia byli dla niej tacy twórcy jak Walter Trier i Wilhelm Busch, mistrzowie uważnej obserwacji i subtelnego humoru.
Największą rozpoznawalność przyniosły jej tak zwane Wimmelbücher, czyli książki obrazkowe pozbawione tekstu. Każda rozkładówka to gęsta przestrzeń pełna postaci, sytuacji i równolegle toczących się mikrohistorii. Dziecko nie otrzymuje gotowej narracji. Musi ją odnaleźć, nazwać, opowiedzieć po swojemu. W ten sposób Berner traktuje młodego odbiorcę jako pełnoprawnego uczestnika opowieści, a nie jedynie jej biernego słuchacza.
Obok książek bezsłownych artystka tworzyła także serie dla najmłodszych dzieci, w tym znane i lubiane książki o Karlchenie, oraz ilustrowała teksty wybitnych autorów. Szczególne miejsce w jej dorobku zajmuje „Liczbodiabeł” Hansa Magnusa Enzensbergera, gdzie ilustracja nie tylko towarzyszy tekstowi, ale współtworzy intelektualną przygodę, czyniąc z abstrakcyjnych pojęć coś bliskiego i zrozumiałego.
Twórczość Rotraut Susanne Berner została wielokrotnie nagrodzona. W 2016 roku otrzymała Nagrodę imienia Hansa Christiana Andersena za całokształt dorobku, jedno z najważniejszych wyróżnień w świecie literatury dziecięcej. Nagroda ta potwierdziła jej wyjątkową pozycję jako artystki, która konsekwentnie i z ogromną wrażliwością rozwija język narracji wizualnej.
Berner mieszka w Monachium i pozostaje aktywna nie tylko jako twórczyni, lecz także jako animatorka kultury ilustracji. Współtworzyła Niemiecką Fundację Ilustracji i angażuje się w działania na rzecz uznania ilustracji za autonomiczną dziedzinę sztuki.
Jej książki uczą cierpliwości, uważnego patrzenia i radości z odkrywania sensów ukrytych w pozornie zwyczajnych scenach. W świecie pełnym nadmiaru słów Rotraut Susanne Berner przypomina, że czasem to właśnie obraz potrafi opowiedzieć najwięcej.
